PORADNIKI

Czy supermarkety wiedzą o nas więcej niż my sami o sobie?

Polish Express
Polish Express logo

Czy supermarkety wiedzą o nas więcej niż my sami o sobie?

Fot: Getty

Gdy kupujesz coś w supermarkecie, co sprawia, że wybierasz daną markę lub dany produkt - a nie inny? Właściciele dużych sklepów inwestują ogromne sumy pieniędzy, próbując zrozumieć proces podejmowania decyzji o zakupie - chcą także wiedzieć, jak na ten proces wpłynąć.

Brytyjski rynek spożywczy warty jest prawie 200 miliardów funtów. Od lat nie jest już tajemnicą, że dzięki współczesnej technologii i nauce supermarkety mogą dowiedzieć się o swoich klientach - i o tym, jak robią zakupy - coraz więcej.

Badania przeprowadzone na zlecenie BBC sugerują jednak, że często to klient potrafi stworzyć nawet osobistą emocjonalną więź z produktami i markami. Ponadto, zamiast zdać sobie sprawę z własnego nieracjonalnego upodobania, często woli przed samym sobą usprawiedliwiać podjęte decyzje zakupowe, twierdząc np. że właśnie taką kawę przecież lubi - inne są gorsze, mniej zdrowe, droższe itd.

Zobaczcie, ile powinniście już zaoszczędzić na swoją emeryturę w UK

W konsekwencji takich zabiegów racjonalizujących, ludzie stają się bardziej podatni na zewnętrzne wpływy, niż gdyby własne zachowania i decyzje próbowali po prostu zrozumieć - zamiast szukać na siłę ich uzasadnienia.

Ponadto, analiza decyzji podejmowanych w supermarkecie może pomóc w zrozumieniu wyborów dokonywanych również w innych obszarach życia. Zakupy ujawniają, co ludzie cenią i jakie są ich cele. Obejmują one bardzo konkretne cele, takie jak remont mieszkania, ale też cele bardziej abstrakcyjne, takie jak zmniejszenie ogólnych wydatków czy chęć bycia bardziej atrakcyjnym.

Aby zbadać proces podejmowania decyzji przez kupujących, badacze przez kilka lat zebrali ponad milion rachunków zakupowych z jednej z największych sieci supermarketów w Wielkiej Brytanii. Analiza decyzji zakupowych 280 000 klientów pokazała m.in., że robienie zakupów - szczególnie przy użyciu kart lojalnościowych - wykazuje tendencję do samonapędzania się. Czyli w skrócie: im więcej kupujesz - tym więcej kupujesz...

Najbogatsze i najbiedniejsze kraje i regiony w Unii Europejskiej. Londyn pozostawił wszystkich daleko za sobą

Inny ciekawy wynik pokazał, że gdy klient w końcu postanowi zerwać z jaką marką, to w tym samym czasie zacznie zrywać swoją "więź" również z innymi, dotąd lubianymi przez niego markami. Przykładowo, gdy z jakichś powodów klient przestanie kupować kawę marki Jacobs (jeśli ją dotąd kupował), a zacznie kupować kawę Lavazza (jeśli jej dotąd nie kupował), to jest wysoce prawdopodobne, że w tym samym czasie przestanie kupować np. jogurty Zott (jeśli dotąd je kupował oczywiście), a zacznie kupować jogurty Danone (jeśli ich dotąd nie kupował).

Skąd się biorą takie zachowania?

Przeprowadzone badania i analiza danych wykluczyły prostsze wyjaśnienia, takie jak cena lub siła nawyku.

Nie wykluczono bardziej jednak skomplikowanych wyjaśnień np. takich, że ludzie lubią to, co kupują, ze względu na głęboką potrzebę "rozumienia" oraz ze względu na potrzebę usprawiedliwiania swoich wyborów - zarówno przed innymi, jak i przed sobą samym.

17 złotych zasad korzystania z telefonu dla nastolatka – Młoda mama zrobiła furorę w sieci i zachęciła innych rodziców do pójścia w jej ślady

Na przykład, PO zakupie składników do sałatki, klient może zacząć cenić zdrową żywność bardziej niż wcześniej - ponieważ to lepiej uzasadnia jego zakup. Najgorsze jest jednak to, że tego typu racjonalizacje ludzie często wykonują bez uświadomienia sobie swoich prawdziwych motywacji i potrzeb - do których ciężko jest się przyznać nawet przed samym sobą.

W związku z tym, badacze stwierdzili, że w sytuacji zmiany upodobań dotyczących marek produktów i przy wysokiej potrzebie racjonalizacji swoich zachowań, ludzie są bardziej podatni na różnego rodzaju oferty, pakiety i karty lojalnościowe, reklamy nowych produktów itp.

Usprawiedliwianie podejmowanych decyzji nie ogranicza się jednak do cotygodniowych zakupów, ale prawdopodobnie przenosi się na wiele obszarów życia. Na przykład, badania sugerują, że ludzie bronią swojego wyboru odnośnie do wszystkiego: od dżemu, który kupują, do polityków, na których głosują w wyborach. Po głosowaniu na prezydenta możemy naśladować jego stanowisko w wielu kwestiach, w tym w kwestiach, w których byliśmy niezdecydowani, a nawet którym się sprzeciwialiśmy - aby nasz głos wydawał się racjonalny, spójny, uzasadniony.

Kosztowne nawyki – Czyli jak łatwo wpaść w spiralę długów w UK?

Chociaż konsumenci mogą nie być tego świadomi, ich zakupy ujawniają wiele o nich. Choć mogą sądzić, bezmyślnie przeglądają opcje dostawy zakupów do domu czy tylko płacą kartą w supermarkecie, jednak pozostawiona przez nich ścieżka danych ukazuje nieuświadomione schematy, którymi posługują się ich mózgi.

Rozumienie procesu podejmowania decyzji przez ludzi wciąż się rozwija, nieustannie pojawiają się nowe badania, bo jest to kwestia paląca dla tych, którzy chcą zarobić na ludzkich wyborach. W połączeniu z postępem w dziedzinie sztucznej inteligencji coraz więcej wiadomo nie tylko o wyborach żywieniowych, ale o różnego rodzaju decyzjach, które podejmujemy.

Wydaje się, że dobrą samoobroną w tej sytuacji byłaby próba odkrycia prawdziwych własnych motywów i potrzeb, zamiast oglądania się na to, czy inni mają nas za ludzi racjonalnych i spójnych.

 

Chcesz się z nami podzielić czymś, co dzieje się blisko Ciebie? Wyślij nam zdjęcie, film lub informację na: [email protected]

Chcesz na bieżąco czytać o wydarzeniach w UK? Pobierz aplikację Polish Express News na Androida i iOS.
Materiał chroniony prawem autorskim. Kopiowanie i publikowanie wyłącznie za zgodą wydawcy.


Podobne artykuły

„Jak wymawiacie Brexit: Breksit czy też Bregzeet” - pytanie Polaka zaskoczyło internautów i... pobudziło ich kreatywność! Zobaczcie ile znaleźli synonimów

„Jak wymawiacie Brexit: Breksit czy też Bregzeet” - pytanie Polaka zaskoczyło internautów i... pobudziło ich kreatywność! Zobaczcie ile znaleźli synonimów

Pytanie Polaka na temat wymowy słowa „Brexit” pobudziło internautów do kreatywności. Pod postem zaroiło się od komentarzy i... synonimów określających, mniej lub bardziej parlamentarnie, fakt opuszczania...

Pracownicy supermarketów będą „uczyć” imigrantów języka

Pracownicy supermarketów będą „uczyć” imigrantów języka

Sekretarz do spraw społeczności, Eric Pickles, wyjawił plan rządu, mający na celu pomoc językową dla przyjezdnych do Wielkiej Brytanii. Wybrani pracownicy sklepów sieci ASDA i Co-op będą nosić plakietki,...

W sprzedawanym w UK mięsie mielonym znajduje się DNA niewiadomego pochodzenia - wynika z najnowszych badań

W sprzedawanym w UK mięsie mielonym znajduje się DNA niewiadomego pochodzenia - wynika z najnowszych badań

W co piątej przebadanej próbce mięsa mielonego sprzedawanego w brytyjskich supermarketach znajduje się DNA niewiadomego pochodzenia - podało Food Standards Agency.

Polska rewolta przeciw Home Office? Brytyjskie media piszą o petycji Polaka ws. settled status

Polska rewolta przeciw Home Office? Brytyjskie media piszą o petycji Polaka ws. settled status

"Polacy z Wielkiej Brytanii domagają się buntu przeciwko konieczności ubiegania się o settled status (...) w kraju, który nazywają domem" - tak o petycji Polaka pisze dzisiaj brytyjski dziennik "The Guardian"....

Matka usiłowała sprzedać dziewictwo swojej 13-letniej córki za 19 tys. funtów

Matka usiłowała sprzedać dziewictwo swojej 13-letniej córki za 19 tys. funtów

35-letnia Irina Gladkikh, która jest agentem nieruchomości, próbowała sprzedać dziewictwo swojej 13-letniej córki milionerowi za 19 tysięcy funtów. Kobieta została aresztowana po tym, jak wpadła w policyjną...

Clarkson tłumaczy swój napad gniewu: „Dowiedziałem się, że mam raka”

Clarkson tłumaczy swój napad gniewu: „Dowiedziałem się, że mam raka”

Dwa dni przed pobiciem producenta programu Top Gear, Jeremy Clarkson miał dowiedzieć się od lekarza, że znaleziono u niego nowotwór. Popularny prezenter przyznał, że spowodowało to u niego duże poddenerwowanie,...

Wybierz sam polskie jedzenie

Wybierz sam polskie jedzenie

Polacy zamieszkujący tereny Wielkiej Brytanii zadecydują, które polskie produkty znajdą w brytyjskich supermarketach.

Nie możesz się skoncentrować? To wina Twojego partnera!

Nie możesz się skoncentrować? To wina Twojego partnera!

Według badań opublikowanych w czasopiśmie Motivation and Emotion, ludzie, którzy są zakochani mają trudności ze skupieniem się i wykonywaniem zadań wymagających uwagi.

Nieważkość spowalnia starzenie

Nieważkość spowalnia starzenie

Z badań przeprowadzonych przez brytyjskich i japońskich naukowców na robakach przebywających w kosmosie wynika, że stan nieważkości spowalnia proces starzenia.

Obraz Van Dycka odkryty dzięki… telewizyjnemu show

Obraz Van Dycka odkryty dzięki… telewizyjnemu show

W Anglii odkryto dzięki programowi telewizji BBC obraz XVII-wiecznego mistrza Antoona Van Dycka. Płótno kupił w sklepie z antykami za 400 funtów ksiądz Jamie McLeod, nieświadomy jego wartości. Teraz chce...


Ta strona używa plików cookie. Kontynuując przeglądanie witryny, wyrażasz zgodę na ich używanie przez nasz serwis. Dodatkowo kiedy odwiedzasz naszą stronę, wstępnie wybrane firmy mogą odczytywać i korzystać z określonych informacji zapisanych na Twoim urządzeniu, aby wyświetlać odpowiednie reklamy bądź spersonalizowane treści. Dowiedz się więcej.OK