wasze sprawy

Polski bohater pilnie poszukiwany: IPN apeluje do Polaków na Wyspach o pomoc w znalezieniu informacji nt. Teodora Pajewskiego

Polish Express
Polish Express logo

Polski bohater pilnie poszukiwany: IPN apeluje do Polaków na Wyspach o pomoc w znalezieniu informacji nt. Teodora Pajewskiego

Instytut Pamięci Narodowej zwraca się z apelem do Polaków na Wyspach dotyczącym pomocy w poszukiwaniu jakichkolwiek informacji na temat zaginionego Teodora Pajewskiego. Polak został uhonorowany w latach 70. medalem „Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata”.

Polska społeczność w Wielkiej Brytanii ma okazję pomóc w poszukiwaniach polskiego bohatera, Teodora Pajewskiego, który został w latach 70. uhonorowany medalem „Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata”, a po wojnie wiele lat mieszkał na Wyspach i zmarł 19 listopada 1986 roku w Birmingham. Mężczyzna z zawodu był kamieniarzem (Stonemason).

Instytut Pamięci Narodowej poszukuje wszelkich śladów życia (także fotografii i zapisków) Teodora Pajewskiego (znanego także pod nazwiskiem i imieniem Winston Teodor) na terenie Wysp, w szczególności w Coventry, gdzie Polak mieszkał przez wiele lat.

Teodor Pajewski, urodził się w dniu 14 września 1915 r. w Warszawie, ale podaje się też drugą datę jego narodzin 20 stycznia 1917 roku. Do Armii Krajowej dołączył w wieku 28 lat, kiedy to przyjął pseudonim „Szalony”. W 1943 roku narażając własne życie wyprowadził on z hitlerowskiego obozu pracy SS w Trawnikach żydowskiego historyka, Emanuela Ringelbluma, założyciela archiwum „Oneg Szabat”.

Natomiast w marcu 1943 roku Pajewski wyprowadził ze stacji kolejowej na Pelcowiźnie Rachele Auerbach. W kwietniu tego samego roku przeprowadził z getta (podczas powstania w getcie warszawskim) aktora i reżysera Jonasza Turkowa.

W trakcie Powstania Warszawskiego Polak przygarnął czterech Żydów uciekinierów z więzienia „Gęsiówka” i wcielił ich do swojego oddziału. Dbał o ich aprowizacje. Znalazł (wybudował) dla swoich podopiecznych schron prawdopodobnie na ul. Zielnej. Udzielał także pomocy aprowizacyjnej ukrywającym się w lecie partyzantom żydowskim tzw. lasockim.

Ponadto Pajewski uratował z niemieckiego obozu pracy SS w Poniatowej Polę Elster. W listopadzie 1943 r. z narażeniem życia pojechał wyprowadzić z Poniatowej kolejne osoby – dostarczyć fałszywe dokumenty m.in. dzieciom legitymacje szkolne a mężczyznom przepustki kolejowe – jednakże wszyscy więźniowie 14.800 osób, zostali rozstrzelani.

Pajewski ożenił się w dniu 27 maja 1948 r. z Evelyn Isabella Smart. 

W 1977 roku został uhonorowany medalem „Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata”(numer akt 1270) i posiada drzewko w muzeum Yad Vashem w Jerozolimie.

Wszystkie osoby, które mają jakiekolwiek informacje na temat rodziny bohatera prosimy o kontakt z dr. Arturem Podgórskim z warszawskiego Biura Badań Historycznych IPN ([email protected]; Tel.: /0-22/ 860-70-23; 509 682 559).

Chcesz się z nami podzielić czymś, co dzieje się blisko Ciebie? Wyślij nam zdjęcie, film lub informację na: [email protected]

Chcesz na bieżąco czytać o wydarzeniach w UK? Pobierz aplikację Polish Express News na Androida i iOS.
Materiał chroniony prawem autorskim. Kopiowanie i publikowanie wyłącznie za zgodą wydawcy.


Ta strona używa plików cookie. Kontynuując przeglądanie witryny, wyrażasz zgodę na ich używanie przez nasz serwis. Dodatkowo kiedy odwiedzasz naszą stronę, wstępnie wybrane firmy mogą odczytywać i korzystać z określonych informacji zapisanych na Twoim urządzeniu, aby wyświetlać odpowiednie reklamy bądź spersonalizowane treści. Dowiedz się więcej.OK