POLACY W UK

Czwarty rozbiór Polski

Polish Express
Polish Express logo

Czwarty rozbiór Polski

Myli się ten, kto sądzi, że Polska padła ofiarą jedynie trzech rozbiorów, de facto - były cztery. Czwarty rozbiór nastąpił 17 września, kiedy to Armia Czerwona wkroczyła na wschodnie tereny Rzeczpospolitej na mocy porozumienia Hitlera ze Stalinem.

 
 
We wrześniu obchodzimy dwie ważne rocznice - napaści III Rzeszy na Polskę oraz zbrojnej agresji dokonanej na nasz kraj przez ZSRR, którą to - ze względu na sposób realizacji - określa się jako „wbicie noża w plecy”. Oprócz strat, które poniosła nasza osaczona przez dwóch wrogów armia, skutkiem paktu Ribbentrop - Mołotow były zbrodnie wojenne na ludności cywilnej, wywózki do gułagów, rabunek mienia państwowego i prywatnego.
 
Bestialskie zbrodnie
Armia Czerwona, po opanowaniu terenów na wschód od linii Sanu i Bugu, przystąpiła do wprowadzania sowieckiego porządku. Polegało to na mordowaniu jeńców wojennych i masakrowaniu ludności cywilnej. W pierwszych dniach sowieckiej agresji rozstrzelano około 2,5 tysiąca polskich żołnierzy i policjantów oraz około tysiąca osób cywilnych. Najbardziej bestialskich zbrodni dokonano w Rohatynie, Grodnie, Nowogródku, Sarnach i Tarnopolu, a także w Wołkowysku, Oszmianie, Świsłoczy, Mołodecznie i Kosowie Poleskim. Do dziś żyją osoby, które pamiętają, jak w Grodnie polskich jeńców przywiązywano do czołgów i ciągnięto po bruku. Do częstych przypadków należało również rozstrzeliwanie poddających się Polaków, co było zemstą za opór stawiany w Grodnie.
Dowództwo Armii Czerwonej nie przestrzegało umów dotyczących złożenia broni, o czym przekonał się 22 września 1939 r. dowódca obrony Lwowa, generał Władysław Langner. Podpisał on z dowództwem radzieckim kapitulację pod warunkiem, że polskim jednostkom zostanie zapewniona możliwość bezpiecznego przemieszczenia się w kierunku granicy z Rumunią po wcześniejszym złożeniu broni. Umowy tej nie dotrzymano - wszystkich wywieziono do łagrów w głąb Rosji. Nie inaczej postąpiono z obrońcami Brześcia i zgrupowaniem KOP rozbitym w bitwie pod Wólką Wytycką. Z kolei żołnierzy 135. pułku KOP rozstrzelano na miejscu. Bezbronnych kadetów ze Szkoły Oficerów Policji w Mostach Wielkich zgromadzono na placu apelowym i otworzono ogień z ciężkich karabinów maszynowych. Tym, którym udało się przeżyć, dobijano z broni krótkiej.
 
Siepacze z NKWD
Za oddziałami Armii Czerwonej szły - cieszące się ponurą sławą - oddziały specjalne NKWD. Ich zadaniem była likwidacja lokalnych elit - urzędników państwowych, inteligencji, ziemian, właścicieli fabryk, kamienic, kupców itp. Siepacze z NKWD byli do tego zadania znakomicie przygotowani, dysponowali bowiem listami proskrypcyjnymi, które sporządziła wcześniej lokalna agentura komunistyczna. Według źródeł historycznych, Armia Czerwona wzięła do niewoli 250 tysięcy żołnierzy, w tym około 18 tysięcy oficerów. 7 tysięcy żołnierzy poległo lub zginęło po wzięciu do niewoli. W walkach zginęło około 3 tysiące żołnierzy, ok. 10 tysięcy było rannych.
Osobny rozdział stanowią represje wobec ludności cywilnej zamieszkałej wschodnie tereny Polski oraz rabunek polskiego majątku narodowego i mienia prywatnego. W głąb ZSRR wywożono całe fabryki, maszyny i instalacje fabryczne, lokomotywy, wagony, samochody oraz inwentarz żywy i martwy. Obiektami grabieży stały się polskie muzea, biblioteki oraz archiwa i prywatne zbiory dzieł sztuki.
Według oceny historyków, w latach 1939-1945 przymusowo wywieziono w głąb ZSRR od 550 tysięcy do 1,5 miliona obywateli polskich, a około 150 tysięcy straciło życie.
 

Janusz Młynarski

 

Chcesz się z nami podzielić czymś, co dzieje się blisko Ciebie? Wyślij nam zdjęcie, film lub informację na: [email protected]

Chcesz na bieżąco czytać o wydarzeniach w UK? Pobierz aplikację Polish Express News na Androida i iOS.
Materiał chroniony prawem autorskim. Kopiowanie i publikowanie wyłącznie za zgodą wydawcy.


Ta strona używa plików cookie. Kontynuując przeglądanie witryny, wyrażasz zgodę na ich używanie przez nasz serwis. Dodatkowo kiedy odwiedzasz naszą stronę, wstępnie wybrane firmy mogą odczytywać i korzystać z określonych informacji zapisanych na Twoim urządzeniu, aby wyświetlać odpowiednie reklamy bądź spersonalizowane treści. Dowiedz się więcej.OK